PPWR artykuł 5: limity PFAS i metali ciężkich w opakowaniach

Większość wymagań rozporządzenia opakowaniowego (UE) 2025/40 zacznie realnie działać w 2028, 2030 albo 2035 roku. Artykuł 5 — nie. Obowiązuje w całości od 12 sierpnia 2026 r.: bez okresu przejściowego, bez oczekiwania na akt wykonawczy i bez progu, który zwalniałby mniejsze firmy. Kto dziś wprowadza opakowanie do obrotu, musi dziś umieć wykazać, że spełnia ono wymagania dotyczące substancji.

To wymaganie bywa lekceważone, bo z zewnątrz artykuł 5 wygląda niepozornie: obowiązek minimalizacji, limit metali ciężkich odziedziczony po starej dyrektywie i przepis o PFAS w opakowaniach do żywności. W praktyce jest to przepis, który po raz pierwszy wiąże opakowanie z prawem chemicznym — i powód, dla którego dane o substancjach od dostawców nagle stają się dokumentem, który trzeba przechowywać. Te same dane są rdzeniem każdego cyfrowego paszportu produktu.

---

Najważniejsze w skrócie

• Artykuł 5 obowiązuje w całości od 12 sierpnia 2026 r. Nie ma okresu na wyprzedaż zapasów wyprodukowanych wcześniej ani wyłączenia dla mikroprzedsiębiorstw. Trzyletnia zasada dla zapasów dotyczy oznakowania z art. 12, a nie wymagań materiałowych.
• Trzy obowiązki w jednym artykule: minimalizacja substancji potencjalnie niebezpiecznych we wszystkich opakowaniach (ust. 1), suma ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego nie wyższa niż 100 mg/kg we wszystkich opakowaniach (ust. 4), limity PFAS wyłącznie w opakowaniach do kontaktu z żywnością (ust. 5).
• Przepis o PFAS nie jest zakazem, tylko limitem stężeń — trzema limitami: 25 ppb dla pojedynczego PFAS, 250 ppb dla sumy (oba metodą analizy celowanej, bez oznaczania PFAS polimerycznych) i 50 ppm dla PFAS łącznie z polimerycznymi.
• Przepis obejmuje PFAS dodane celowo i obecne niezamierzenie. Komisja nie opublikuje listy objętych PFAS z numerami CAS — rozstrzyga definicja strukturalna z art. 5 ust. 5.
• Powyżej 50 mg/kg fluoru całkowitego uruchamia się obowiązek informacyjny w łańcuchu dostaw. Producent, importer lub dalszy użytkownik w rozumieniu REACH musi na żądanie wykazać, jaka część fluoru pochodzi z PFAS, a jaka nie.
• Limity odnoszą się do jednostki opakowaniowej jako całości — łącznie z farbami drukarskimi, lakierami, powłokami, klejami i recyklatem. Raport badawczy obejmujący samo podłoże niczego nie dowodzi.
• Dwa stare odstępstwa nadal obowiązują: odstępstwo dla szkła z decyzji 2001/171/WE oraz dla skrzynek i palet z tworzyw sztucznych w obiegach zamkniętych z decyzji 2009/292/WE. Oba wymagają, żeby żadnego metalu ciężkiego nie dodano celowo.
• Norma EN 13428:2004 przestała wystarczać. Załącznik C tej normy od 12 sierpnia 2026 r. nie tworzy już domniemania zgodności dla wymagań materiałowych.
• Dowód należy do dokumentacji technicznej według załącznika VII (art. 5 ust. 6) — tej samej, na której opiera się deklaracja zgodności PPWR.

Trzy obowiązki w jednym artykule

Artykuł 5 nosi tytuł „Wymogi dotyczące substancji w opakowaniach” i łączy trzy przepisy o różnym zasięgu. Pomylenie ich kończy się albo nadmiarem badań, albo pominięciem tego, co istotne.

Ustęp 1 — minimalizacja, wszystkie opakowania. Opakowanie ma być wytworzone tak, aby obecność i stężenie substancji potencjalnie niebezpiecznych w materiale opakowaniowym i w każdym elemencie opakowania były zminimalizowane. Przepis wprost obejmuje emisje i efekty gospodarowania odpadami — surowce wtórne, popioły, materiał do ostatecznego unieszkodliwienia — oraz negatywny wpływ mikroplastików na środowisko. Nie ma tu żadnej liczby: minimalizacja to obowiązek zachowania, nie wartość graniczna.

Ustęp 4 — metale ciężkie, wszystkie opakowania. Suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego nie może przekraczać 100 mg/kg — niezależnie od materiału, formatu i przeznaczenia.

Ustęp 5 — PFAS, wyłącznie opakowania do kontaktu z żywnością. Od 12 sierpnia 2026 r. nie wolno wprowadzać do obrotu opakowań do kontaktu z żywnością zawierających PFAS w stężeniu równym trzem wartościom granicznym lub wyższym.

Pozostałe ustępy regulują mechanikę: ust. 2 nakłada na Komisję obowiązek monitorowania i sprawozdania, ust. 3 daje państwom członkowskim prawo wniosku, ust. 6 odsyła do dokumentacji technicznej, ust. 7 i 8 dotyczą aktów delegowanych, a ust. 9 — oceny.

Czym jest „substancja potencjalnie niebezpieczna” — i dlaczego nie ma listy

PPWR nie definiuje tego pojęcia samodzielnie. Odsyła do rozporządzenia w sprawie ekoprojektu, gdzie w art. 2 pkt 27 znajduje się definicja z czterema kryteriami. Rzecz kluczowa: kryteria nie są łączne. Wystarczy spełnienie jednego.

Substancja jest potencjalnie niebezpieczna, jeżeli:

• spełnia kryteria z art. 57 REACH i została zidentyfikowana zgodnie z art. 59 ust. 1 — lista kandydacka SVHC,
• jest sklasyfikowana w części 3 załącznika VI do rozporządzenia CLP w określonych klasach zagrożenia — rakotwórczość, mutagenność, działanie szkodliwe na rozrodczość, zaburzanie funkcjonowania układu hormonalnego, PBT/vPvB, PMT/vPvM, działanie uczulające na drogi oddechowe lub skórę, zagrożenie dla środowiska wodnego lub warstwy ozonowej, działanie toksyczne na narządy docelowe,
• jest objęta rozporządzeniem (UE) 2019/1021 w sprawie TZO, albo
• negatywnie wpływa na ponowne użycie i recykling materiałów, w których występuje.

Czwarte kryterium jest tym nietypowym. Substancja może być toksykologicznie obojętna i mimo to podlegać przepisowi, bo zakłóca strumień sortowania lub recyklingu. Co dokładnie się w tym mieści, nie jest jeszcze rozstrzygnięte — Komisja i Europejska Agencja Chemikaliów prowadzą badanie, które ma to ustalić.

Oficjalna lista substancji potencjalnie niebezpiecznych w opakowaniach nie istnieje, a Komisja wprost stwierdza, że nie ma określonej ich liczby. W praktyce producenci pracują na dostępnych źródłach: liście kandydackiej SVHC prowadzonej przez ECHA, załączniku VI do CLP i załącznikach do rozporządzenia w sprawie TZO. Kto i tak przygotowuje zgłoszenia SCIP, ma część pracy za sobą.

Limit 100 mg/kg dla czterech metali ciężkich

Ta wartość nie jest nowa. Pochodzi z art. 11 dyrektywy opakowaniowej 94/62/WE i została przeniesiona do PPWR bez zmian — celowo, jak formułuje to motyw 25: dotychczasowe ograniczenia mają zostać utrzymane ze względu na spójność.

O tym, czy badanie ma jakąkolwiek wartość dowodową, decydują trzy szczegóły.

To suma, nie wartość jednostkowa. Mierzona jest suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego. Cztery pojedyncze wyniki po 30 mg/kg przekraczają limit, choć żaden z osobna nie wygląda alarmująco.

Chodzi o chrom sześciowartościowy, nie chrom całkowity. Analiza chromu całkowitego nie odpowiada na pytanie z przepisu. Kto ją zamówi, dostanie wynik zawyżony i raport, który niczego nie dowodzi.

Limit odnosi się do opakowania lub elementu opakowania. Farby drukarskie, lakiery, powłoki, kleje i etykiety są elementami. Klasycznym źródłem przekroczeń są pigmenty: chromianowe żółcienie i czerwienie, pigmenty kadmowe w tworzywach, historyczne stabilizatory ołowiowe niesione przez recyklat.

Limit stosuje się „bez uszczerbku” dla ograniczeń z załącznika XVII do REACH oraz — gdy mają zastosowanie — dla przepisów o materiałach do kontaktu z żywnością. Tam, gdzie tamte są ostrzejsze, obowiązują ostrzejsze.

Dwa odstępstwa, które przetrwały

Do starej dyrektywy wydano dwie decyzje Komisji określające warunki odstępstwa od limitu 100 mg/kg. Obie obowiązują pod rządami PPWR — mówi o tym wprost motyw 26, a Komisja to potwierdziła.

Decyzja 2001/171/WE — opakowania szklane. Szkło może przekroczyć limit, jeżeli przekroczenie wynika z dodania stłuczki szklanej. Szkło z recyklingu niesie metale ciężkie z materiału historycznego krążącego w obiegu, których nie da się technicznie usunąć. Warunek: w procesie produkcji nie wolno celowo dodać ołowiu, kadmu, rtęci ani chromu sześciowartościowego — i trzeba to udokumentować.

Decyzja 2009/292/WE — skrzynki i palety z tworzyw sztucznych. Odrębne odstępstwo obejmuje skrzynki i palety w zamkniętych i kontrolowanych obiegach produktowych, również pod warunkiem braku celowego dodania i w powiązaniu z obowiązkami znakowania i sprawozdawczości.

Zakres, w jakim Komisja może te odstępstwa zmieniać, jest wąski. Na podstawie ust. 7 może aktem delegowanym wartość sumy wyłącznie obniżyć, nigdy podnieść. Na podstawie ust. 8 może określić warunki, w których suma nie ma zastosowania do materiałów z recyklingu lub obiegów zamkniętych — ale takie akty mogą wyłącznie zmieniać odstępstwa ustanowione w decyzjach 2001/171/WE i 2009/292/WE. Komisja nie ma uprawnienia do przesunięcia daty stosowania ograniczeń dotyczących metali ciężkich.

PFAS w opakowaniach do żywności: trzy limity, nie zakaz

Skrót myślowy „zakaz PFAS” jest nieprecyzyjny. PPWR nie zakazuje PFAS — ustala maksymalne stężenia. Od 12 sierpnia 2026 r. opakowanie do kontaktu z żywnością nie może być wprowadzone do obrotu, jeżeli osiąga lub przekracza którąkolwiek z tych wartości:

Wartość graniczna	Odnosi się do	Pomiar
25 ppb (25 µg/kg)	pojedynczy PFAS	analiza celowana, bez oznaczania PFAS polimerycznych
250 ppb (250 µg/kg)	suma PFAS	suma analiz celowanych, w razie potrzeby po wcześniejszym rozkładzie prekursorów, bez PFAS polimerycznych
50 ppm (50 mg/kg)	PFAS łącznie z polimerycznymi	patrz ścieżka fluoru całkowitego poniżej

Cztery kwestie, które w streszczeniach regularnie giną:

Przepis nie rozróżnia dodania celowego od obecności niezamierzonej. Fakt, że nigdy nie stosowano PFAS, nie oznacza automatycznie zgodności — liczy się także zanieczyszczenie przez recyklat, środki pomocnicze i instalacje. Wstępne badania laboratoryjne Komisji na wybranych opakowaniach wskazują jednak, że w praktyce limity przekraczają głównie opakowania z celowo dodanymi PFAS.

Listy substancji nie będzie. Komisja zdecydowała, że nie opublikuje wykazu z numerami CAS. Rozstrzyga definicja strukturalna z art. 5 ust. 5: PFAS to każda substancja zawierająca co najmniej jeden całkowicie fluorowany atom węgla metylowy (CF3-) lub metylenowy (-CF2-) bez przyłączonego H, Cl, Br ani I, z wąsko ujętym wyłączeniem określonych elementów strukturalnych. To szeroka definicja zgodna z podejściem OECD, a nie krótka lista znanych substancji problemowych.

Przepis ma charakter subsydiarny. Jego brzmienie wyłącza przypadki, w których wprowadzenie do obrotu opakowania o takim stężeniu PFAS jest już zakazane na podstawie innego aktu prawa Unii. Tam, gdzie REACH lub prawo o kontakcie z żywnością sięga dalej, obowiązuje tamten zakaz.

Przepis jest objęty przeglądem. Do 12 sierpnia 2030 r. Komisja musi ocenić, czy ust. 5 należy zmienić lub uchylić, aby uniknąć nakładania się z ograniczeniami wynikającymi z rozporządzenia (WE) nr 1935/2004, REACH lub rozporządzenia w sprawie TZO. Do tego czasu obowiązuje bez zmian.

Jak się to bada: ścieżka przez fluor całkowity

Zharmonizowanej unijnej metody badania PFAS w opakowaniach do żywności jeszcze nie ma. Komisja pracuje z państwami członkowskimi, przemysłem i unijnym laboratorium referencyjnym ds. materiałów do kontaktu z żywnością nad uzgodnionym protokołem badawczym; do tego czasu nadzór rynku opiera się na ścieżce, którą sugeruje samo rozporządzenie.

Typowy przebieg ma trzy etapy:

1. Przesiew fluoru całkowitego, zwykle metodą spalania z chromatografią jonową. Poniżej 50 mg/kg sprawa jest z reguły zamknięta — arytmetycznie nie może wystąpić zawartość PFAS powyżej limitów.
2. Rozdzielenie fluoru organicznego i nieorganicznego. Powyżej progu trzeba ustalić, czy fluor w ogóle pochodzi ze związków organicznych. Fluorki nieorganiczne, na przykład z wypełniaczy albo pigmentów, nie są PFAS.
3. Analiza celowana. Dopiero teraz oznacza się pojedyncze PFAS i ich sumę — to etap, który odpowiada na wartości 25 ppb i 250 ppb.

Z pierwszym etapem rozporządzenie wiąże obowiązek działający w łańcuchu dostaw. Jeżeli fluor całkowity przekracza 50 mg/kg, producent, importer lub dalszy użytkownik w rozumieniu art. 3 pkt 9, 11 i 13 rozporządzenia REACH musi na żądanie przedstawić dowód, jaka ilość fluoru przypada na PFAS, a jaka na substancje inne niż PFAS — po to, by producent lub importer opakowania mógł sporządzić dokumentację techniczną według załącznika VII. To właśnie ten obowiązek jest dźwignią pozwalającą wciągnąć poddostawców do procesu.

Przy metalach ciężkich sytuacja jest prostsza: mineralizacja i analiza pierwiastkowa, uzupełniona odrębnym oznaczeniem chromu(VI). Metody są ustalone.

Do czego odnoszą się limity: jednostka opakowaniowa

Najczęstszy błąd interpretacyjny dotyczy nie wartości, lecz punktu odniesienia. Komisja odpowiedziała jednoznacznie: limity dotyczą jednostki opakowaniowej jako całości, łącznie z powiązanymi farbami drukarskimi, lakierami, klejami i substancjami klejącymi wprowadzanymi do obrotu przez producenta.

Wynika z tego niewygodna konsekwencja dla zakupów. Raport badawczy dostawcy tektury dotyczący surowej tektury nie potwierdza zgodności gotowego pudełka składanego. Brakuje w nim: farby, lakieru, folii kaszerującej, folii okienkowej, kleju, kleju termotopliwego, etykiety, paska otwierającego. W papierach powlekanych do kontaktu z tłuszczem — papier do pieczenia, papier do burgerów, torebki na popcorn, papilotki — ryzyko PFAS siedzi właśnie w powłoce.

W praktyce ocena zaczyna się od struktury materiałowej opakowania, a nie od materiału głównego. Dla każdej warstwy i każdego elementu potrzebne jest albo oświadczenie dostawcy z rzeczywistym odniesieniem do wymagań PPWR, albo własne badanie. Obowiązki dostawców reguluje art. 16: muszą przekazać producentowi wszystkie informacje i dokumenty potrzebne do wykazania zgodności, w formie papierowej lub elektronicznej.

Pułapka: EN 13428 już nie wystarcza

Kto w ostatnich latach dokumentował zgodność opakowań, z dużym prawdopodobieństwem opierał się na normie zharmonizowanej EN 13428:2004. Załącznik C tej normy dotyczy minimalizacji substancji niebezpiecznych i pod rządami starej dyrektywy tworzył domniemanie zgodności.

Od 12 sierpnia 2026 r. już go nie tworzy. Komisja uzasadnia to tym, że norma koncentruje się na substancjach niebezpiecznych w emisjach i przy unieszkodliwianiu, podczas gdy art. 5 obejmuje cały cykl życia i wprost wiąże wymaganie z ponownym użyciem, recyklingiem i bezpieczeństwem chemicznym. Rozszerzony zakres zagrożeń — SVHC według REACH, klasy zagrożenia CLP, wpływ na recykling — nie jest w normie odzwierciedlony.

Kontynuowanie starej teczki zgodności bez sprawdzenia tego punktu oznacza prowadzenie dokumentacji, która formalnie opiera się na domniemaniu już nieistniejącym. To najbardziej prawdopodobna cicha wada w istniejących aktach opakowaniowych.

Czego artykuł 5 nie reguluje

Artykuł 5 nie jest zamkniętym prawem chemicznym dla opakowań. Obok niego działają cztery ścieżki, których PPWR wyraźnie nie wypiera.

REACH, załącznik XVII. Ograniczenia dla substancji w wyrobach obowiązują bez zmian, a ust. 4 wskazuje je wprost jako mające pierwszeństwo. Szerokie, międzysektorowe ograniczenie PFAS jest negocjowane odrębnie w procedurze REACH i jest niezależne od przepisu PPWR.

Prawo o kontakcie z żywnością. Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 i akty wykonawcze do niego, na przykład rozporządzenie (UE) nr 10/2011 o tworzywach sztucznych, pozostają rozstrzygające. Komisja jasno wskazuje, że limity PFAS z PPWR nie zostaną przeniesione do tych aktów sektorowych.

Bisfenol A. Dla BPA obowiązuje odrębny akt: rozporządzenie (UE) 2024/3190, w mocy od 20 stycznia 2025 r., z ogólnym 18-miesięcznym okresem przejściowym i dłuższymi terminami dla wybranych opakowań powlekanych. BPA nie podlega art. 5 ust. 5 — łącząc oba tematy w jednym planie badań, trzeba czysto rozdzielić terminy.

Rozporządzenie w sprawie TZO i SCIP. Rozporządzenie (UE) 2019/1021 stosuje się samodzielnie, a zgłoszenia SVHC do bazy SCIP wynikają z dyrektywy ramowej o odpadach. Oba tworzą zapotrzebowanie na dane, które nakłada się na art. 5, ale nie pokrywa się z nim.

Terminy zapisane w artykule 5

Data	Co się dzieje
31 grudnia 2025	Termin przekazania przez państwa członkowskie Komisji i ECHA informacji o substancjach negatywnie wpływających na ponowne użycie lub recykling (ust. 2)
12 sierpnia 2026	Artykuł 5 staje się w pełni stosowany: obowiązek minimalizacji, 100 mg/kg, limity PFAS. Od tej daty załącznik C normy EN 13428 nie tworzy już domniemania zgodności
31 grudnia 2026	Sprawozdanie Komisji przy wsparciu ECHA o substancjach potencjalnie niebezpiecznych w opakowaniach; podstawa możliwych działań następczych (ust. 2)
12 sierpnia 2030	Ocena, czy przepis o PFAS należy zmienić lub uchylić z powodu nakładania się z REACH, TZO lub prawem o kontakcie z żywnością (ust. 5)
12 sierpnia 2033	Ocena, czy artykuł 5 i kryteria projektowania z myślą o recyklingu wystarczająco przyczyniły się do minimalizacji (ust. 9)

Osobna zasada dotyczy opakowań wielokrotnego użytku: obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub od użytkowników nie ma zastosowania do opakowań wielokrotnego użytku wprowadzonych do obrotu przed 11 lutego 2025 r. Kto prowadzi pulę opakowań zwrotnych, powinien umieć udokumentować datę wprowadzenia swoich zasobów do obrotu.

Sprawozdanie z 31 grudnia 2026 r. to termin wart obserwacji. Może wskazać substancje, które następnie zostaną uregulowane przez ograniczenia REACH na podstawie art. 68 ust. 1 i 2 albo przez kryteria projektowania z myślą o recyklingu z art. 6 ust. 4 PPWR. To tam — a nie w samym artykule 5 — powstaną kolejne konkretne limity.

Od wartości granicznej do modelu danych

Artykuł 5 ust. 6 mówi w jednym zdaniu, dokąd to wszystko prowadzi: zgodność z ust. 4 i 5 wykazuje się w dokumentacji technicznej sporządzonej zgodnie z załącznikiem VII. Dowód nie jest więc raportem laboratoryjnym w segregatorze, lecz częścią tej samej teczki, na której opiera się deklaracja zgodności z art. 39 i załącznika VIII.

Co musi się w niej faktycznie znaleźć, wynika ze struktury:

• Struktura materiałowa jednostki opakowaniowej obejmująca wszystkie materiały i elementy, łącznie z farbami, lakierami, klejami i etykietami.
• Dowód dla każdego elementu — oświadczenie dostawcy z odniesieniem do rozporządzenia (UE) 2025/40 albo własny raport badawczy, z datą, metodą i granicą oznaczalności.
• Uzasadnienie, jak z tych pojedynczych dowodów powstaje stwierdzenie o całej jednostce. Tego kroku same raporty badawcze nie wykonują.
• Dla opakowań do kontaktu z żywnością dodatkowo wynik fluoru całkowitego, a powyżej 50 mg/kg — przypisanie fluoru uzyskane z łańcucha dostaw.
• Dla obowiązku minimalizacji możliwa do prześledzenia ocena, jakie substancje potencjalnie niebezpieczne zidentyfikowano i jakie działania ograniczające podjęto lub rozważono.

Właśnie tu PPWR spotyka się z cyfrowym paszportem produktu. Rozporządzenie o ekoprojekcie wymaga, aby produkty objęte paszportem ujawniały informacje o substancjach potencjalnie niebezpiecznych — i posługuje się tą samą definicją co PPWR. Skoro dane materiałowe opakowania i tak trzeba zebrać w formie ustrukturyzowanej, lepiej umieścić je w modelu danych, który później zasili paszport, niż w osobnej teczce opakowaniowej. Wymagania ESPR i artykuł 5 pytają w istocie o tę samą informację.

Przygotowanie w pięciu krokach

1. Podziel portfolio według kontaktu z żywnością

Dwa stosy: opakowania do kontaktu z żywnością i cała reszta. Pierwszy wymaga dowodów dla metali ciężkich i PFAS, drugi — tylko dla metali ciężkich plus oceny minimalizacji. Papiery powlekane, bariery tłuszczoodporne i podkłady do pieczenia trafiają na górę pierwszego stosu.

2. Zbuduj struktury materiałowe, nie nazwy materiałów

Dla każdej jednostki opakowaniowej zapisz wszystkie elementy: podłoże, powłokę, farbę, lakier, klej, etykietę, zamknięcie, okienko. Bez tego nie da się sformułować stwierdzenia o zgodności trafiającego w punkt odniesienia z rozporządzenia.

3. Zobowiąż dostawców na piśmie

Zapytania z wyraźnym powołaniem na rozporządzenie (UE) 2025/40, art. 5 i art. 16, z terminem odpowiedzi. Żądaj raportów badawczych, nie streszczeń, a dla kontaktu z żywnością wprost wartości fluoru całkowitego. Wpisz obowiązek informacyjny powyżej 50 mg/kg fluoru do nowych umów ramowych.

4. Badaj w oparciu o ryzyko

Nie każdy indeks wymaga własnego badania. Sensowne grupowanie idzie po identycznej recepturze materiałowej: ta sama tektura, ta sama farba, ten sam lakier, ten sam klej. Priorytet mają powlekane bariery tłuszczoodporne, mocno pigmentowane nadruki, recyklat o niejasnym pochodzeniu i opakowania importowane bez wiarygodnych danych z łańcucha dostaw.

5. Przenieś dowody do dokumentacji technicznej

Nie do segregatora, lecz do teczki z załącznika VII, która zasila także deklarację zgodności PPWR. Ustal, kto aktualizuje tę teczkę, gdy dostawca zmieni recepturę — to punkt, w którym akta opakowaniowe w praktyce się dezaktualizują.

Najczęstsze pytania

Czy artykuł 5 dotyczy opakowań wyprodukowanych przed 12 sierpnia 2026 r.?

Rozstrzyga wprowadzenie do obrotu, nie produkcja. Opakowanie wprowadzone do obrotu przed tą datą pozostaje nienaruszone; kto wprowadza je później, musi spełnić wymagania. Dla wymagań materiałowych nie ma okresu wyprzedaży analogicznego do trzyletniej zasady dla oznakowania z art. 12 ust. 12. Dla opakowań wielokrotnego użytku wprowadzonych do obrotu przed 11 lutego 2025 r. odpada obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu i od użytkowników.

Czy trzeba przebadać laboratoryjnie każde opakowanie?

Nie. Rozporządzenie wymaga dowodu w dokumentacji technicznej, a nie badania na każdy indeks. Wiarygodne oświadczenia dostawców z jasnym odniesieniem do wymagań mogą wystarczyć, podobnie jak oceny dla grup opakowań o identycznej budowie. Badania laboratoryjne są konieczne tam, gdzie łańcuch dostaw nie dostarcza wiarygodnych danych albo ryzyko jest wysokie.

Co liczy się jako opakowanie do kontaktu z żywnością?

PPWR nie definiuje tego pojęcia odrębnie; rozstrzyga systematyka prawa o materiałach do kontaktu z żywnością, czyli opakowanie przeznaczone do kontaktu z żywnością albo takie, co do którego można rozsądnie oczekiwać, że do kontaktu dojdzie. Opakowanie jednostkowe jest objęte. Karton zbiorczy, który żywności nie dotyka i którego składniki nie mogą do niej przeniknąć, z reguły nie — granicę trzeba uzasadnić w konkretnym przypadku i uzasadnienie należy do dokumentacji.

Czy nasze opakowanie jest wolne od PFAS, skoro nigdy ich nie stosowaliśmy?

Nie automatycznie. Przepis obejmuje PFAS dodane celowo i obecne niezamierzenie, a typowe drogi zanieczyszczenia to recyklat, środki pomocnicze i instalacje. Dostępne badania wskazują jednak, że przekroczenia występują w praktyce głównie przy celowym stosowaniu. Przesiew fluoru całkowitego to najtańszy sposób udokumentowania tego założenia.

Kto odpowiada, jeżeli dostawca poda nieprawdziwe dane?

Wobec nadzoru rynku odpowiada producent, który wprowadza opakowanie do obrotu albo pod którego nazwą lub znakiem towarowym jest ono wprowadzane — to on sporządza dokumentację techniczną i podpisuje deklarację zgodności. Nieprawdziwe dane dostawcy mogą uzasadniać roszczenia cywilne, ale nie zwalniają z obowiązku publicznoprawnego. Dlatego umowne zabezpieczenie obowiązków informacyjnych z art. 16 nie jest formalnością.

Czytaj dalej

• DPP w 15 minut: czym jest cyfrowy paszport produktu
• Rozporządzenie PPWR: opakowania w UE
• Deklaracja zgodności PPWR: pola obowiązkowe i wzór
• PPWR: oznakowanie opakowań i terminy
• Obowiązki PPWR: wytwórca, importer, dystrybutor i mikroprzedsiębiorstwa
• Baza SCIP: substancje SVHC i paszport produktu
• Dyrektywa RoHS: substancje w elektronice i DPP
• Rozporządzenie ESPR: co musisz wiedzieć
• Rozszerzona odpowiedzialność producenta za opakowania
• Jak wdrożyć DPP: checklista
• PPWR aktualny stan: terminy, przesunięcia i brakujące akty

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR)
• Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) — definicja substancji potencjalnie niebezpiecznych
• Decyzja 2001/171/WE — odstępstwo dla opakowań szklanych
• Decyzja 2009/292/WE — odstępstwo dla skrzynek i palet z tworzyw sztucznych
• Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 w sprawie materiałów do kontaktu z żywnością
• Rozporządzenie (UE) 2024/3190 — bisfenol A w materiałach do kontaktu z żywnością
• ECHA — lista kandydacka substancji wzbudzających szczególnie duże obawy