Regulacje •

Pakiety Omnibus UE: co naprawdę się zmieniło — a co zostało bez zmian

Omnibus I, uproszczenie CBAM, Digital Omnibus i Omnibus IV w jednym miejscu: które progi i terminy rzeczywiście zniknęły, dlaczego prawo produktowe idzie w przeciwnym kierunku i dlaczego cyfrowy paszport produktu wychodzi z agendy upraszczania silniejszy, a nie słabszy.

Autor: Zespół myDPP

Pakiety Omnibus UE: co naprawdę się zmieniło — a co zostało bez zmian

Od początku 2025 roku jedno słowo towarzyszy każdej rozmowie o regulacjach unijnych: Omnibus. Na posiedzeniach zarządów, w rozmowach z dostawcami i w prasie branżowej stało się skrótem myślowym od „Bruksela wycofuje się z tego, co uchwaliła”. W tym odczytaniu jest ziarno prawdy — i staje się ono myląco fałszywe w chwili, gdy temat schodzi na produkty.

Pakiety Omnibus zrobiły bowiem bardzo różne rzeczy. W raportowaniu zrównoważonego rozwoju drastycznie zawęziły zakres. W mechanizmie węglowym na granicy wyłączyły dziewięciu importerów na dziesięciu. W rozporządzeniu o wylesianiu przesunęły terminy. W prawie produktowym poszły natomiast w odwrotną stronę: więcej cyfryzacji, obowiązkowo, a cyfrowy paszport produktu wskazano jako miejsce, w którym mają być prowadzone deklaracja zgodności i instrukcja obsługi.

Ten artykuł rozdziela pakiety, podaje progi i daty, które faktycznie obowiązują, i wyznacza czystą granicę między tym, co rzeczywiście odpadło, a tym, co nadal obowiązuje.

Najważniejsze w skrócie

  • „Omnibus” to nie jedna ustawa, lecz technika legislacyjna: jeden akt zmieniający naraz wiele aktów istniejących. Pakietów Omnibus jest już kilka i mają zupełnie różną treść.
  • Omnibus I (obowiązuje od 18 marca 2026) dotyczy raportowania: CSRD obejmuje już tylko firmy powyżej 1 000 pracowników i 450 mln euro obrotu (około 80% dotychczas objętych firm wypada z zakresu), a CSDDD tylko powyżej 5 000 pracowników i 1,5 mld euro obrotu (z około 13 000 firm do mniej więcej 6 000).
  • Uproszczenie CBAM, rozporządzenie (UE) 2025/2083, wprowadziło próg de minimis 50 ton na importera rocznie — zwalnia to około 90% importerów, a pozostali nadal odpowiadają za mniej więcej 99% emisji wbudowanych.
  • Przesunięcie EUDR nie jest częścią Omnibusa I. To odrębny akt: rozporządzenie (UE) 2025/2650 z 19 grudnia 2025, wyznaczające terminy 30 grudnia 2026 i 30 czerwca 2027.
  • Digital Omnibus (obowiązuje od 27 lipca 2026) przesunął obowiązki wysokiego ryzyka z aktu o sztucznej inteligencji: załącznik III na 2 grudnia 2027, załącznik I na 2 sierpnia 2028.
  • Omnibus IV idzie w przeciwną stronę. Wstępne porozumienie z 9 czerwca 2026 zmienia około 20 aktów prawa produktowego w kierunku „digital by default”: cyfrowa deklaracja zgodności, cyfrowa instrukcja, obowiązkowy cyfrowy punkt kontaktowy i wyłącznie elektroniczna komunikacja z organami.
  • Omnibus IV podnosi rangę paszportu, a nie ją obniża. Tam, gdzie inny akt unijny już wymaga DPP, informacje z deklaracji zgodności i instrukcji mają być prowadzone właśnie w paszporcie, zamiast dublowane gdzie indziej.
  • Bez zmian pozostały produktowe obowiązki rdzeniowe: ESPR i jej akty delegowane, rozporządzenie bateryjne, rozporządzenie o bezpieczeństwie zabawek, PPWR, GPSR i oznakowanie CE.
  • „Poczekajmy na Omnibus” nie jest strategią dla danych produktowych. Uproszczenia dotyczyły raportowania na poziomie firmy; wymagania danych na poziomie produktu zostały, a Omnibus IV właśnie czyni je obowiązkowo cyfrowymi.

Czym w prawie UE jest „omnibus”

Akt omnibusowy to zmiana zbiorcza. Zamiast nowelizować pięć rozporządzeń po kolei, Komisja pakuje zmiany w jeden wniosek, który dotyka wszystkich pięciu naraz. Technika jest stara i politycznie neutralna — sama w sobie nie mówi nic o tym, czy obowiązki rosną, czy maleją.

Znaczenia politycznego termin nabrał dopiero przez agendę upraszczania, którą Komisja otworzyła na początku 2025 roku Kompasem konkurencyjności. Od tego czasu równolegle biegnie kilka pakietów, a w praktyce są one bez przerwy ze sobą mylone. Kto mówi „ten Omnibus”, prawie zawsze ma na myśli Omnibus I — czyli raportowanie — i po cichu rozciąga jego działanie odciążające na wszystko inne.

To rozciągnięcie jest właśnie kosztownym błędem. Pakiety mają różne podstawy prawne, różnych adresatów i różne kierunki.

Pakiety w przeglądzie

PakietCzego dotyczyKierunekStan
Omnibus ICSRD, CSDDD, taksonomiaOdciążenieObowiązuje od 18.03.2026
Uproszczenie CBAM (UE) 2025/2083Mechanizm węglowy na granicyOdciążenieObowiązuje, faza definitywna od 01.01.2026
Zmiana EUDR (UE) 2025/2650Rozporządzenie o wylesianiuPrzesunięcie terminówObowiązuje od grudnia 2025
Digital OmnibusAkt o sztucznej inteligencji, prawo danychPrzesunięcie terminówObowiązuje od 27.07.2026
Omnibus IVok. 20 aktów prawa produktowegoWięcej obowiązków cyfrowychWstępne porozumienie 09.06.2026

Ostatni wiersz to ten, którego brakuje w większości podsumowań — i najważniejszy dla producentów.

Omnibus I: raportowanie się kurczy

Pakiet Omnibus I został przyjęty przez Parlament Europejski 16 grudnia 2025, zatwierdzony przez Radę 24 lutego 2026, opublikowany w Dzienniku Urzędowym 26 lutego 2026 i wszedł w życie 18 marca 2026. Państwa członkowskie mają dwanaście miesięcy na transpozycję.

W CSRD nowe progi to ponad 1 000 pracowników i powyżej 450 mln euro obrotu netto — zamiast wcześniejszych 250 pracowników i 50 mln euro. Stosuje się je do lat obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 lub później. Spółki pierwszej fali, które raportowały już za rok 2024, pozostają objęte obowiązkiem. Wcześniej, wiosną 2025 roku, dyrektywa „stop the clock” przesunęła start dla późniejszych fal o dwa lata.

W CSDDD progi wynoszą ponad 5 000 pracowników i powyżej 1,5 mld euro światowego obrotu netto, a dla firm spoza UE — obrót unijny powyżej 1,5 mld euro. Liczba firm objętych bezpośrednio spada z około 13 000 do mniej więcej 6 000. Transpozycja do 26 lipca 2028, stosowanie od 26 lipca 2029.

Dodatkowo rewizja ESRS z 3 lipca 2026 ograniczyła liczbę punktów danych i wprowadziła cap łańcucha wartości, ograniczający to, czego firmy raportujące mogą żądać od dostawców nieobjętych obowiązkiem. Szczegóły w artykule o standardach ESRS.

Efekt dla średnich firm jest realny, ale ograniczony: wypadają z bezpośredniego obowiązku, a zapytania danych od dużych klientów dostają nadal.

CBAM: próg 50 ton

Uproszczenie mechanizmu węglowego przyszło jako odrębne rozporządzenie (UE) 2025/2083. Zastąpiło ono dawną granicę bagatelną 150 euro na przesyłkę progiem ilościowym 50 ton masy netto na importera i rok kalendarzowy. Poniżej tego progu nie ma obowiązku uzyskania statusu, składania deklaracji ani nabywania certyfikatów. Z progu wyłączono energię elektryczną i wodór.

Efekt jest uderzająco asymetryczny: odpada około 90% importerów, a pozostali nadal odpowiadają za mniej więcej 99% emisji wbudowanych. Sprzedaż certyfikatów CBAM przesunięto ponadto z 1 stycznia 2026 na 1 lutego 2027, a pierwsza roczna deklaracja CBAM jest wymagalna 30 września 2027 i obejmuje przywóz z roku 2026.

Dla firm powyżej progu charakter obowiązku raczej się zaostrzył niż złagodniał: bez statusu upoważnionego zgłaszającego towar w ogóle nie trafi do obrotu. Szczegóły w artykule o rejestracji CBAM.

EUDR: przesunięcie, ale nie omnibus

Rozporządzenie o wylesianiu bywa rutynowo wliczane do „Omnibusa”. Prawnie to nieprawda: zmiana nastąpiła przez rozporządzenie (UE) 2025/2650 z 19 grudnia 2025, akt samodzielny i druga oraz wyraźnie ostatnia zmiana dat.

Obowiązują terminy 30 grudnia 2026 dla firm dużych i średnich oraz 30 czerwca 2027 dla mikro i małych. Wprowadzono uproszczenia merytoryczne: oświadczenie o należytej staranności składa wyłącznie pierwszy wprowadzający na rynek, powstała rola podmiotu na dalszym etapie łańcucha, a drukowane książki, gazety i obrazy wypadły z zakresu. Trzy warunki podstawowe, data odcięcia 31 grudnia 2020, geolokalizacja działek i siedem surowców pozostały bez zmian. Szerzej w artykule o przesunięciu EUDR.

Digital Omnibus: przesunięte terminy aktu o AI

Digital Omnibus został przyjęty przez Parlament 16 czerwca 2026, ostatecznie zatwierdzony przez Radę 29 czerwca 2026 i wszedł w życie 27 lipca 2026. Przesuwa obowiązki wysokiego ryzyka z aktu o sztucznej inteligencji: załącznik III (m.in. biometria, infrastruktura krytyczna, rekrutacja, ocena zdolności kredytowej) z 2 sierpnia 2026 na 2 grudnia 2027, a załącznik I — czyli AI w produktach objętych już sektorowym prawem bezpieczeństwa produktów — na 2 sierpnia 2028.

Obowiązki przejrzystości z artykułu 50 pozostają co do istoty; dla oznaczania treści syntetycznych obowiązuje 2 grudnia 2026. Jeśli wewnętrzne materiały wciąż operują datą 2 sierpnia 2027, wymagają korekty.

Omnibus IV: w prawie produktowym strzałka wskazuje odwrotnie

9 czerwca 2026 Rada i Parlament osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie Omnibusa IV. Pakiet wprowadza nową klasę wielkości — małą spółkę o średniej kapitalizacji (small mid-cap), która zyskuje część ulg przewidzianych dla MŚP, nie będąc MŚP — i zmienia około 20 aktów prawa produktowego w kierunku „digital by default”. Objęte są m.in. rozporządzenie maszynowe, dyrektywa RoHS, dyrektywa o rekreacyjnych jednostkach pływających, urządzenia gazowe i ciśnieniowe; po stronie rozporządzeń m.in. ESPR (UE) 2024/1781 i rozporządzenie bateryjne (UE) 2023/1542.

Cztery działania dotyczą producentów bezpośrednio:

  • Cyfrowa deklaracja zgodności. Deklaracja zgodności UE zostaje zdigitalizowana, a wymiana informacji między podmiotami gospodarczymi a organami ma odbywać się wyłącznie elektronicznie.
  • Cyfrowa instrukcja obsługi. Instrukcje można dostarczać cyfrowo. Informacje istotne dla bezpieczeństwa nadal muszą być umieszczone na produkcie lub dołączone w formie papierowej, a konsument zachowuje prawo do bezpłatnego żądania wersji papierowej w określonym terminie.
  • Obowiązkowy cyfrowy punkt kontaktowy. Na produkcie i w deklaracji zgodności trzeba podać aktualny, dostępny kanał elektroniczny — bez wymogu rejestracji i bez instalowania aplikacji — obok adresu pocztowego.
  • Paszport jako miejsce przechowywania. Tam, gdzie inny akt unijny już nakazuje cyfrowy paszport produktu, informacje z deklaracji zgodności i elektronicznej instrukcji mają być prowadzone w paszporcie, zamiast utrzymywane równolegle.

Omnibus IV nie zmienia dat startu istniejących paszportów: paszport baterii 18 lutego 2027, paszport detergentów 23 września 2029, paszport zabawek 1 sierpnia 2030.

Uwaga co do pewności: 9 czerwca 2026 osiągnięto wstępne porozumienie polityczne. Formalne przyjęcie i publikacja w Dzienniku Urzędowym pozostawały w chwili pisania niezakończone, a tekst końcowy może różnić się w szczegółach. Kierunek jest przesądzony, poszczególne terminy jeszcze nie.

Czego Omnibus nie ruszył

Ta lista jest właściwym sednem tematu, bo w podsumowaniach niemal zawsze jej brakuje:

  • ESPR i jej akty delegowane. Harmonogram, wymagania danych i grupy produktowe planu prac 2025-2030 są bez zmian. Żeliwo i stal od 2026; aluminium, tekstylia i opony w 2027; meble w 2028; materace i elektronika w 2029. Podstawy w artykule o rozporządzeniu ESPR.
  • Zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży i obuwia, obowiązujący duże firmy od 19 lipca 2026.
  • Rozporządzenie bateryjne wraz z paszportem baterii od 18 lutego 2027.
  • Rozporządzenie o bezpieczeństwie zabawek (UE) 2025/2509 wraz z paszportem produktu.
  • PPWR (UE) 2025/40, stosowane od 12 sierpnia 2026, wraz z deklaracją zgodności opakowania.
  • GPSR i obowiązki odpowiedzialnego podmiotu gospodarczego.
  • Oznakowanie CE i ocena zgodności według nowych ram prawnych.

Inaczej mówiąc: uproszczono tam, gdzie raportuje się o firmie. Tam, gdzie trzeba prowadzić dane o produkcie, nie odpadło nic.

Dlaczego czekanie jest przy danych produktowych kosztowne

W wielu firmach Omnibus wywołał pauzę inwestycyjną. Przy projekcie raportowania CSRD to zrozumiałe — wypadnięcie z zakresu oszczędza realne pieniądze. Przy danych produktowych ta sama decyzja przynosi odwrotny skutek, z trzech powodów.

Po pierwsze, terminy są bliżej, niż sugeruje dyskusja. Paszport baterii jest za mniej niż osiemnaście miesięcy. Termin EUDR z grudnia 2026 działa w procesach zakupowych już dziś, bo zebranie danych od dostawców wymaga czasu.

Po drugie, Omnibus IV przesuwa wymóg dotyczący dokumentacji zgodności z „można cyfrowo” na „cyfrowo jako zasada”. Deklaracja zgodności trzymana dziś jako PDF w folderze to plik, a nie model danych — a paszport wymaga pól strukturalnych, nie załączników.

Po trzecie, popyt z łańcucha dostaw nie znika razem z zakresem. Cap łańcucha wartości ogranicza to, czego duzi klienci mogą żądać, ale nie zatrzymuje pytań. Kto prowadzi ustrukturyzowane dane produktowe, odpowiada w godziny zamiast w tygodnie.

Co robić teraz: pięć kroków

1. Rozdziel obowiązki firmowe od produktowych

Zrób dwie listy. Na jedną wpisz to, co raportuje się o firmie (CSRD, CSDDD, taksonomia) — tu Omnibus rzeczywiście odciążył. Na drugą to, co trzeba wykazać na produkcie (CE, deklaracja zgodności, paszport, dane o substancjach, ślad węglowy). Ta druga lista jest bez zmian.

2. Sprawdź progi, zamiast je szacować

1 000 pracowników i 450 mln euro dla CSRD, 5 000 i 1,5 mld euro dla CSDDD, 50 ton dla CBAM. Odnotuj, czy nie jesteś objęty pośrednio jako dostawca — to najczęstsza pomyłka.

3. Popraw nieaktualne daty

Wewnętrzne mapy drogowe, materiały szkoleniowe i informacje dla klientów często wciąż zawierają stare daty aktu o AI (2 sierpnia 2026 / 2027) oraz nieaktualne terminy EUDR. Jedno przejście przez dokumentację zgodności jest warte poświęconego czasu.

4. Przenieś deklarację i instrukcję do struktury danych

Nie jako PDF, lecz jako pola: oznaczenie modelu i typu, zastosowane akty prawne, normy zharmonizowane, jednostka notyfikowana, data wystawienia, podpisujący. Dokładnie tych pól Omnibus IV będzie wymagał cyfrowo. Artykuł o deklaracji zgodności UE opisuje pola obowiązkowe szczegółowo.

5. Uruchom cyfrowy punkt kontaktowy

Trwale dostępny kanał elektroniczny, bez rejestracji i bez aplikacji — na produkcie i w deklaracji zgodności. To technicznie najprostszy z nowych obowiązków i ten najczęściej pomijany.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Omnibus zniósł albo przesunął cyfrowy paszport produktu?

Nie. Ani Omnibus I, ani Omnibus IV nie zmieniają harmonogramów, wymagań danych ani zakresu paszportu. Omnibus IV przeciwnie — przypisuje mu dodatkową funkcję: tam, gdzie paszport i tak jest wymagany, mają być w nim prowadzone także informacje z deklaracji zgodności i instrukcji obsługi.

Ile jest pakietów Omnibus?

Kilka, i są od siebie merytorycznie niezależne. Dla producentów istotne są Omnibus I (raportowanie), uproszczenie CBAM, Digital Omnibus (akt o AI) i Omnibus IV (prawo produktowe). Przesunięcie EUDR bywa liczone razem z nimi, ale jest odrębnym aktem.

Moja firma wypadła z CSRD — czy nie muszę już nic dostarczać?

Z bezpośredniego obowiązku raportowego tak, z łańcucha dostaw nie. Klienci nadal objęci obowiązkiem potrzebują danych o emisjach, materiałach i pochodzeniu swoich komponentów. Cap łańcucha wartości z rewizji ESRS ogranicza zakres tych zapytań, ale ich nie kończy.

Czy Omnibus IV już obowiązuje?

Jeszcze nie w pełni. Wstępne porozumienie polityczne pochodzi z 9 czerwca 2026; formalne przyjęcie i publikacja w Dzienniku Urzędowym pozostają do wykonania. Kierunek — cyfrowo domyślnie — jest przesądzony, poszczególne terminy mogą się jeszcze w tekście końcowym przesunąć.

Czy Omnibus zmienia coś w oznakowaniu CE?

W obowiązku i jego przesłankach nic. Omnibus IV zmienia formę dokumentacji: cyfrowa deklaracja zgodności, cyfrowa instrukcja, cyfrowy punkt kontaktowy. To, które produkty wymagają oznakowania CE i która procedura oceny zgodności ma zastosowanie, pozostaje bez zmian.

Czytaj dalej

Źródła

Wróć do bazy wiedzy