Regulacje •

Baza SCIP: zgłaszanie substancji SVHC a cyfrowy paszport produktu

Czym jest baza SCIP? Obowiązek zgłaszania do ECHA substancji wzbudzających szczególnie duże obawy (SVHC) w wyrobach: próg 0,1 procent, kto zgłasza, co zawiera zgłoszenie oraz powiązanie SCIP z cyfrowym paszportem produktu.

Autor: Zespół myDPP

Baza SCIP: zgłaszanie substancji SVHC a cyfrowy paszport produktu

Najważniejsze w skrócie

SCIP to skrót od Substances of Concern In articles as such or in complex objects (Products), czyli substancje wzbudzające obawy w wyrobach lub w złożonych przedmiotach. Bazę SCIP prowadzi Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA). Każda firma, która wprowadza na rynek UE wyrób zawierający substancję wzbudzającą szczególnie duże obawy (SVHC) z listy kandydackiej REACH w stężeniu powyżej 0,1 procent masowego, ma obowiązek zgłosić ten wyrób do SCIP od 5 stycznia 2021 roku. Celem jest utrzymanie informacji o niebezpiecznych substancjach przez cały cykl życia produktu, aż po etap odpadu i recyklingu.

SCIP jest wprost istotny dla cyfrowego paszportu produktu, ponieważ obecność substancji wzbudzających obawy należy do informacji, które zgodnie z rozporządzeniem ESPR może nieść DPP. Jeśli chcesz najpierw zrozumieć podstawy DPP, zacznij od artykułu wprowadzającego Cyfrowy paszport produktu w 15 minut.

Czym jest baza SCIP?

Baza SCIP to europejski rejestr informacji o substancjach wzbudzających szczególnie duże obawy obecnych w wyrobach. Jej podstawą prawną jest dyrektywa ramowa w sprawie odpadów (UE) 2018/851, która zmieniła dyrektywę 2008/98/WE. Artykuł 9 ustęp 1 litera i zobowiązuje dostawców wyrobów do przekazywania do ECHA tych samych informacji, które i tak muszą przekazywać w łańcuchu dostaw na podstawie rozporządzenia REACH.

Logika SCIP różni się od czysto chemicznego rejestru: łączy politykę produktową z polityką odpadową. Gdy wyrób w końcu stanie się odpadem, podmioty gospodarujące odpadami i zakłady recyklingu muszą wiedzieć, jakie niebezpieczne substancje w nim tkwią i gdzie. Tylko wtedy można bezpiecznie sortować, przetwarzać i zawracać materiały do obiegu, bez niekontrolowanego rozprzestrzeniania się substancji budzących obawy.

ECHA publikuje dużą część zgłoszonych danych w ogólnodostępnym portalu. Konsumenci, podmioty przetwarzające odpady i organy mogą tam sprawdzić, jakie substancje SVHC znajdują się w wyrobach. SCIP nie jest więc wewnętrznym narzędziem administracyjnym, lecz publicznym instrumentem przejrzystości.

Dlaczego UE wprowadziła SCIP

SCIP realizuje kilka celów ściśle związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym:

  • Przejrzystość przez cały cykl życia: informacje o niebezpiecznych substancjach nie giną, gdy produkt jest odsprzedawany lub wyrzucany.
  • Bezpieczny recykling: zakłady recyklingu widzą, które strumienie zawierają SVHC, i mogą je odpowiednio rozdzielać.
  • Bodziec do substytucji: obowiązek zgłaszania daje firmom powód, aby stopniowo zastępować substancje budzące obawy bezpieczniejszymi alternatywami.
  • Podstawa danych dla nadzoru: organy uzyskują obraz tego, w których grupach wyrobów dane substancje są powszechne.

W ten sposób SCIP dąży do tego samego nadrzędnego celu, co rozporządzenie ESPR i cyfrowy paszport produktu: wiarygodnych, nadających się do odczytu maszynowego danych przy produkcie, które wspierają zrównoważone i bezpieczne decyzje.

Kto musi złożyć zgłoszenie SCIP?

Obowiązek spoczywa na dostawcach wyrobów wprowadzanych na rynek UE. Obejmuje to producentów i podmioty montujące w UE, importerów, dystrybutorów oraz innych uczestników łańcucha dostaw. Zwolnieni są detaliści, którzy dostarczają wyroby wyłącznie i bezpośrednio konsumentom.

Obowiązek powstaje, gdy spełnione są łącznie dwa warunki:

  1. Wyrób zawiera substancję z listy kandydackiej REACH (SVHC).
  2. Substancja ta występuje w stężeniu powyżej 0,1 procent masowego.

Kluczowy jest punkt odniesienia: próg 0,1 procent odnosi się do pojedynczego wyrobu, a nie do całego gotowego produktu. Złożony przedmiot często składa się z wielu wyrobów, a każdy z nich ocenia się osobno. Taka wykładnia wynika ze znanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego zasady „raz wyrób, zawsze wyrób”.

Co zawiera zgłoszenie SCIP

W swej istocie zgłoszenie SCIP składa się z kilku precyzyjnych danych:

  • Identyfikacja wyrobu: nazwa oraz podstawowy identyfikator, na przykład numer artykułu, kod EAN lub GTIN albo numer katalogowy.
  • Substancja SVHC: nazwa substancji z listy kandydackiej oraz jej zakres stężenia.
  • Umiejscowienie substancji: w którym elemencie lub materiale wyrobu substancja się znajduje.
  • Informacje o bezpiecznym stosowaniu: co najmniej nazwa substancji z listy kandydackiej, a w razie potrzeby dalsze wskazówki.

Dla firm z wieloma artykułami ECHA oferuje uproszczone procedury. Zgłoszenie może odwoływać się do istniejącego zgłoszenia dostawcy (odniesienie przez numer SCIP), a przekazywanie danych można zautomatyzować przez interfejsy typu system do systemu. Właśnie tu opłaca się porządna praca z danymi: kto prowadzi dane o substancjach i materiałach w sposób ustrukturyzowany, może wykorzystać je zarówno do SCIP, jak i do cyfrowego paszportu produktu. Platforma taka jak myDPP pomaga udostępniać takie dane produktowe w formie ustrukturyzowanej i nadającej się do odczytu maszynowego.

SVHC i lista kandydacka REACH

Punktem wyjścia każdego zgłoszenia SCIP jest lista kandydacka substancji wzbudzających szczególnie duże obawy. Opiera się na rozporządzeniu REACH (WE) nr 1907/2006, w szczególności na artykułach 57 i 59. Substancję dodaje się na przykład wtedy, gdy jest rakotwórcza, mutagenna lub działa szkodliwie na rozrodczość, kumuluje się w środowisku albo ma podobnie poważne właściwości.

Lista liczy dziś ponad 240 pozycji i jest aktualizowana mniej więcej dwa razy w roku, zwykle w styczniu i w czerwcu. Dla firm oznacza to, że to, czy wyrób podlega zgłoszeniu, może się zmieniać z każdą aktualizacją. Wyrób, który dziś nie zawiera wymienionej substancji, może zostać objęty obowiązkiem po kolejnym rozszerzeniu listy.

Obok zgłoszenia SCIP istnieje odrębny obowiązek z artykułu 33 REACH: poinformowania odbiorców, a na żądanie także konsumentów w ciągu 45 dni, gdy wyrób zawiera SVHC powyżej 0,1 procent. SCIP i artykuł 33 opierają się na tych samych danych, ale idą różnymi drogami: SCIP zasila centralną bazę, a artykuł 33 kieruje informację wprost do łańcucha dostaw.

SCIP a cyfrowy paszport produktu

SCIP i DPP bywają mylone, ale są to odrębne instrumenty o wspólnej podstawie danych. Poniższa tabela zestawia najważniejsze punkty.

CechaSCIPCyfrowy paszport produktu (DPP)
Podstawa prawnadyrektywa ramowa o odpadach (UE) 2018/851ESPR, rozporządzenie (UE) 2024/1781
ProwadzącyECHAakty delegowane dla grup produktów
FokusSVHC w wyrobach powyżej 0,1 procentszeroki profil produktu w wielu parametrach
Zakres danychtożsamość substancji, stężenie, umiejscowienie w wyrobiem.in. trwałość, naprawialność, zawartość recyklatu, substancje, CO2
Dostęppubliczny portal ECHAnośnik danych przy produkcie (QR / GS1 Digital Link)
Statusobowiązek zgłaszania od 5 stycznia 2021wdrażanie etapowe od 2027

Kluczowe powiązanie leży w polu danych „substancje wzbudzające obawy”. ESPR ujmuje to pojęcie szerzej niż SCIP, ponieważ obok SVHC może obejmować także inne substancje niebezpieczne lub utrudniające recykling. Informacja bazowa jest jednak ta sama: która substancja tkwi w którym elemencie i w jakim stężeniu? Firma, która ma to już starannie ujęte na potrzeby SCIP, dysponuje istotnym elementem przyszłego DPP.

Dla jasności i uczciwości jedna rzecz jest ważna: DPP nie zastępuje ani zgłoszenia SCIP, ani obowiązków REACH. Jest nośnikiem komunikacji. myDPP nie wykonuje analizy chemicznej, nie ustala zawartości SVHC ani nie składa zgłoszenia SCIP. Platforma przechowuje, wersjonuje i komunikuje zweryfikowane dane o substancjach, takie jak tożsamość substancji, zakres stężenia, umiejscowienie w wyrobie i numer SCIP, oraz może udostępniać je przez nośnik danych przy produkcie. SCIP jest zarazem kolejnym dowodem na to, że UE prowadzi już działający, publiczny rejestr substancji, do którego DPP będzie nawiązywał, podobnie jak baza EPREL w przypadku etykiet energetycznych.

Co firmy powinny zrobić teraz

1. Sprawdź wyroby względem listy kandydackiej

Dla każdego wyrobu ustal, czy zawiera SVHC z listy kandydackiej powyżej 0,1 procent. Podstawą są deklaracje dostawców, karty charakterystyki oraz, w razie potrzeby, własne analizy.

2. Ustrukturyzuj dane o substancjach i materiałach

Ujmij tożsamości substancji, zakresy stężeń i umiejscowienie w wyrobie w formie ustrukturyzowanej i nadającej się do odczytu maszynowego. Te same źródła danych (ERP, PIM) zasilą później także cyfrowy paszport produktu.

3. Zautomatyzuj drogę zgłoszeń

Przy dużych asortymentach opłaca się przekazywanie do SCIP w trybie system do systemu oraz odwoływanie się do istniejących zgłoszeń. Oba wymagają poprawnie sformatowanych danych.

4. Monitoruj aktualizacje listy kandydackiej

Ustal stały proces obsługi półrocznych aktualizacji listy kandydackiej, aby nowe SVHC były w porę rozpoznawane i zgłaszane.

5. Przygotuj się na DPP

Wykorzystaj dane SCIP jako punkt wyjścia dla pola danych DPP dotyczącego substancji. Checklista wdrożenia DPP oraz artykuł DPP a PIM: dlaczego dane produktowe są fundamentem pomagają działać w sposób uporządkowany. Dla produktów elektronicznych warto też zajrzeć do wymagań DPP dla elektroniki.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czym jest baza SCIP w prostych słowach?

SCIP to prowadzona przez ECHA baza substancji wzbudzających szczególnie duże obawy w wyrobach. Firmy, które wprowadzają na rynek UE wyroby zawierające SVHC powyżej 0,1 procent, muszą je zgłaszać od 5 stycznia 2021 roku. Duża część danych jest publicznie dostępna.

Od jakiego stężenia trzeba zgłosić substancję?

Obowiązek powstaje, gdy substancja z listy kandydackiej REACH występuje powyżej 0,1 procent masowego w pojedynczym wyrobie.

Kto jest zwolniony z obowiązku zgłoszenia SCIP?

Detaliści dostarczający wyroby wyłącznie i bezpośrednio konsumentom nie muszą zgłaszać. Producenci, importerzy i dystrybutorzy wyżej w łańcuchu dostaw już tak.

Czy cyfrowy paszport produktu zastępuje zgłoszenie SCIP?

Nie. SCIP pozostaje odrębnym obowiązkiem na podstawie dyrektywy o odpadach. DPP korzysta jednak z tej samej podstawy danych i może komunikować informacje o substancjach przy produkcie.

Czytaj dalej

Źródła

Wróć do bazy wiedzy