Regelgeving •

CSDDD: de EU-richtlijn gepaste zorgvuldigheid en de relatie met het DPP

Wat de CSDDD is, welke bedrijven na de Omnibus-hervorming nog binnen het bereik vallen, hoe gepaste zorgvuldigheid, drempels en het tijdpad na de herziening werken en hoe bedrijfsgepaste zorgvuldigheid overlapt met het digitaal productpaspoort.

Auteur: myDPP Team

CSDDD: de EU-richtlijn gepaste zorgvuldigheid en de relatie met het DPP

De belangrijkste punten

CSDDD staat voor Corporate Sustainability Due Diligence Directive - de EU-richtlijn inzake gepaste zorgvuldigheid van bedrijven op het gebied van duurzaamheid, geregeld in Richtlijn (EU) 2024/1760. Zij verplicht grote bedrijven om negatieve gevolgen voor mensenrechten en milieu in hun keten van activiteiten te identificeren, te voorkomen, te beperken en te beëindigen - dus om een op risico gebaseerd proces van gepaste zorgvuldigheid op te zetten. De Omnibus-hervorming (in werking op 18 maart 2026) heeft het bereik drastisch versmald: alleen bedrijven met meer dan 5 000 werknemers en meer dan 1,5 miljard euro netto-omzet wereldwijd vallen er nog onder - het aantal rechtstreeks getroffen bedrijven daalt van ongeveer 13 000 naar ongeveer 6 000. De CSDDD is een procesverplichting op bedrijfsniveau, geen productetiketteringswet, en zij vervangt geen digitaal productpaspoort. Maar beide steunen op hetzelfde fundament van keten- en productdata. myDPP voert geen gepaste zorgvuldigheid uit en stelt geen zorgvuldigheidsrapport op; het slaat de geverifieerde product- en ketendata op en communiceert deze, die zowel het DPP als het zorgvuldigheidsproces nodig hebben.

Wil je eerst de basis van het paspoort zelf leren kennen, dan raden we het inleidende artikel Digitaal productpaspoort in 15 minuten: wat is het DPP en waarom voert de EU het in aan.

Wat is de CSDDD?

De CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive) is de EU-richtlijn die gepaste zorgvuldigheid op het gebied van mensenrechten en milieu op één verplichte grondslag plaatst. De rechtsgrondslag is Richtlijn (EU) 2024/1760, in werking sinds 25 juli 2024. Zij vult de CSRD-rapportageplicht aan met een plicht om te handelen: een bedrijf binnen het bereik moet niet alleen rapporteren, maar aantoonbaar handelen.

De kern is een op risico gebaseerd zorgvuldigheidsproces dat de eigen activiteiten en de keten van activiteiten (“chain of activities”) omvat. Een bedrijf binnen het bereik moet

  • werkelijke en potentiële negatieve gevolgen voor mensenrechten en milieu identificeren,
  • deze voorkomen, beperken of beëindigen,
  • een klachtenmechanisme aanbieden,
  • de genomen maatregelen monitoren en
  • er publiekelijk over communiceren.

Voor wie geldt de CSDDD na de Omnibus-hervorming?

Het toepassingsbereik is het meest bewegende onderwerp in de CSDDD. Oorspronkelijk zou de verplichting in golven afdalen tot bedrijven vanaf 1 000 werknemers en 450 miljoen euro omzet. De Omnibus-hervorming heeft dit fundamenteel veranderd.

Het Omnibus I-pakket trad op 18 maart 2026 in werking en wijzigt de CSDDD op kernpunten:

  • Veel hogere drempels: alleen EU-bedrijven met meer dan 5 000 werknemers en meer dan 1,5 miljard euro netto-omzet wereldwijd vallen er nog onder (of niet-EU-bedrijven met een EU-omzet boven 1,5 miljard euro). Het aantal rechtstreeks gedekte bedrijven daalt van ongeveer 13 000 naar ongeveer 6 000.
  • Nieuwe termijnen: de omzetting in nationaal recht is voorzien op 26 juli 2028, met een eerste toepassing voor alle gedekte bedrijven gelijkgetrokken op één datum, 26 juli 2029 - de eerdere gefaseerde toepassingsdata vervallen.
  • Focus op directe zakenpartners: het zorgvuldigheidsproces wordt heringericht rond de directe zakenpartners (Tier 1-niveau) en een voorafgaande afbakeningsoefening (“scoping”), in plaats van elke partner in de keten afzonderlijk in kaart te brengen. Dieper wordt alleen gekeken bij plausibele aanwijzingen voor een probleem.
  • Minder frequente beoordeling: de periodieke evaluatie wordt opgerekt van jaarlijks naar elke vijf jaar.
  • Klimaatplan en aansprakelijkheid: de verplichting om het klimaattransitieplan actief “uit te voeren” is geschrapt; het op EU-niveau geharmoniseerde regime voor civiele aansprakelijkheid is verwijderd en aan het nationale recht overgelaten.

Belangrijk: wie de nieuwe drempels niet haalt, is niet langer rechtstreeks verplicht het proces uit te voeren - maar blijft als leverancier vaak indirect betrokken (zie hieronder).

CSDDD en nationale ketenwetten

Diverse lidstaten hebben al nationale wetten met een vergelijkbare strekking - de Duitse wet inzake zorgvuldigheidsplichten in de toeleveringsketen (Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz, LkSG) is het bekendste voorbeeld. De CSDDD schept een EU-breed kader waaraan het nationale recht wordt aangepast: zeer grote bedrijven volgen de EU-regels en nationale wetten worden dienovereenkomstig aangepast. Voor gedekte bedrijven betekent dit één zorgvuldigheidsproces en één datafundament, niet twee parallelle systemen.

CSDDD en het digitaal productpaspoort: waar ze overlappen

De CSDDD en het digitaal productpaspoort zijn twee verschillende instrumenten. De CSDDD regelt een proces op bedrijfsniveau - hoe een bedrijf risico’s in zijn keten beheert; het DPP beschrijft een enkel product over zijn levenscyclus. Toch putten beide uit dezelfde keten- en productdata.

  • Herkomst en leveranciers: gepaste zorgvuldigheid veronderstelt dat een bedrijf weet waar materialen vandaan komen en wie zijn leveranciers zijn. Diezelfde traceerbaarheid is de ruggengraat van het DPP onder de ESPR.
  • Milieugegevens: grondstoffengebruik, materiaalsamenstelling en de CO2-voetafdruk van het product (PCF) zijn tegelijk milieurisico-indicatoren voor de gepaste zorgvuldigheid én velden in het DPP.
  • Productgerichte zorgvuldigheidsregimes: de EUDR-ontbossingsverordening, met haar geolocatie en zorgvuldigheidsverklaring, en de batterijspecifieke ketenzorgvuldigheid in het batterijpaspoort zijn productgerichte uitwerkingen van dezelfde logica - en putten uit dezelfde data.

De gemene deler is een auditeerbaar datafundament per product en per leverancier: herkomst, materialen, leveranciers en de daaruit afgeleide milieucijfers. Onderhoud dat fundament één keer en het bedient het DPP, het CSDDD-zorgvuldigheidsproces, de EUDR en de CSRD-rapportage vanuit één bron.

Ook buiten het bereik: het waardeketeneffect

De Omnibus-hervorming haalt veel bedrijven uit de rechtstreekse verplichting - maar dat maakt ketendata niet irrelevant. De zeer grote bedrijven die nog binnen het bereik vallen, moeten voor hun zorgvuldigheidsproces informatie bij hun directe zakenpartners opvragen. Een leverancier buiten de CSDDD krijgt die verzoeken toch.

De hervorming beperkt weliswaar welke gegevens grote bedrijven van kleine en middelgrote partners mogen verlangen (de bescherming tegen het “trickle-down”-effect). Toch beantwoordt een bedrijf dat zijn product- en leveranciersdata sowieso gestructureerd bijhoudt, zulke verzoeken met veel minder inspanning. Hier betaalt een DPP-klaar datafundament zich dubbel uit: voor het eigen paspoort en voor de zorgvuldigheidsverzoeken die door de keten naar beneden komen.

Wat de CSDDD niet is

Een eerlijke duiding hoort hier thuis:

  • De CSDDD is een procesverplichting inzake gepaste zorgvuldigheid op bedrijfsniveau, geen productetiketteringswet. Zij levert geen QR-code en geen consumentgerichte productpagina op.
  • Een digitaal productpaspoort vervangt geen zorgvuldigheidsproces. Het signaleert geen mensenrechtenrisico’s en is geen bewijs dat aan de zorgvuldigheidsplichten is voldaan.
  • myDPP voert geen gepaste zorgvuldigheid uit, beoordeelt geen mensenrechtenrisico’s en stelt geen zorgvuldigheidsrapport op. Het proces is de verantwoordelijkheid van het bedrijf en zijn gespecialiseerde functies.

Wat een digitaal productpaspoort - en myDPP - wél doet, is de geverifieerde product- en ketendata gestructureerd opslaan, versioneren en communiceren, zodat dezelfde cijfers over herkomst, materialen en milieu-impact herbruikbaar zijn voor het DPP en voor de zorgvuldigheidsdocumentatie, in plaats van in elk systeem opnieuw te worden verzameld.

Voorbereiden op de CSDDD: vijf stappen

1. Controleer of je binnen het bereik valt

Vergelijk je bedrijf met de nieuwe Omnibus-drempels (5 000 werknemers en 1,5 miljard euro omzet). Controleer ook of je indirect betrokken bent als directe zakenpartner van een klant binnen het bereik.

2. Breng je keten van activiteiten in kaart

Verkrijg een overzicht van je directe zakenpartners en de stroomopwaartse materiaalstromen - dat is de basis voor de afbakening en de risicobeoordeling.

3. Identificeer de datalacunes

Koppel de zorgvuldigheidsvereisten aan je bestaande databronnen. Cijfers over herkomst, leveranciers en milieu-impact ontbreken doorgaans het vaakst.

4. Bouw het fundament van product- en leveranciersdata

Leg herkomst, materiaalsamenstelling en PCF vast waar ze toch al voor het DPP nodig zijn - zo vermijd je dat je dezelfde data twee keer bijhoudt voor CSDDD, DPP, EUDR en CSRD.

5. Zorg voor traceerbaarheid

Bereid je erop voor dat je de genomen maatregelen moet documenteren en communiceren. Geversioneerde, traceerbare product- en leveranciersdata maken dat aanzienlijk eenvoudiger.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat is de CSDDD in eenvoudige woorden?

De CSDDD is de EU-richtlijn inzake gepaste zorgvuldigheid van bedrijven. Zij verplicht zeer grote bedrijven om negatieve gevolgen voor mensenrechten en milieu in hun keten van activiteiten te identificeren, te voorkomen en te beëindigen - dus om een op risico gebaseerd zorgvuldigheidsproces op te zetten en erover te communiceren.

Wie valt na de Omnibus-hervorming nog binnen het bereik?

Na de Omnibus-hervorming, in werking sinds 18 maart 2026, alleen bedrijven met meer dan 5 000 werknemers en meer dan 1,5 miljard euro netto-omzet wereldwijd. Het aantal rechtstreeks gedekte bedrijven daalt van ongeveer 13 000 naar ongeveer 6 000.

Vanaf wanneer geldt de CSDDD?

De omzetting in nationaal recht is voorzien op 26 juli 2028, met een eerste toepassing voor alle gedekte bedrijven gelijkgetrokken op 26 juli 2029. De eerdere gefaseerde toepassingsdata vervallen.

Wat is het verschil tussen CSDDD en CSRD?

De CSRD is een rapportageverplichting (wat een bedrijf openbaar maakt); de CSDDD is een plicht om te handelen (wat een bedrijf daadwerkelijk in zijn keten moet doen). Beide horen bij hetzelfde Omnibus-pakket en steunen op dezelfde keten- en productdata.

Vervangt het digitaal productpaspoort een zorgvuldigheidsproces?

Nee. Het DPP signaleert geen mensenrechtenrisico’s en bewijst niet dat aan de gepaste zorgvuldigheid is voldaan. Het slaat de onderliggende product- en ketendata op en communiceert deze, die het zorgvuldigheidsproces ook nodig heeft, maar voert de gepaste zorgvuldigheid niet zelf uit.

Verder lezen

Bronnen

Terug naar Kennisbank